Diederik groots

Diederik van Vleuten | Daar werd wat groots verricht | Goudse Schouwburg (kleine zaal), Gouda | woensdag 16 maart 2011
Met een fenomenale hoogtepuntenshow viel eind 2009 het doek voor het illustere cabaretduo Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten. Niet lang daarna ontvouwde Van Vleuten zijn plannen voor een heuse solovoorstelling. Waar partner Van Muiswinkel voor zijn geslaagde oudejaarsconference Gedoog, Hoop & Liefde de hulp inriep van een heel legertje aan cabaretiers, sleepte Van Vleuten in zijn eentje de ene na de andere jubelende recensie én een Poelifinario-nominatie in de wacht. De verwachtingen waren dus hoog gespannen toen Tjan gisteravond in de uitverkochte kleine zaal van de Goudse Schouwburg de kans kreeg de alom geprezen voorstelling Daar werd wat groots verricht bij te wonen.

Want Diederik solo… wordt dat zonder stoorzender ‘Meneertje Muizewinkel’ niet wat al te intellectueel en zwaar op de hand? Krijgt het publiek wel cabaret voorgeschoteld, of verandert het theater in een stoffige collegezaal? Met die vraag nam Tjan plaats in zijn stoel, om er – de ‘ouderwetse’ pauze even buiten beschouwing gelaten – twee uur en drie kwartier later luid applaudisserend  (want zeer onder de indruk) weer uit te komen. Van Vleuten vertelde een verhaal, maakte zo nu en dan een grapje en zong een handvol mooie liedjes – in die zin wekte de vorm van de voorstelling nog wel de indruk van cabaret. Maar in feite gaf de cabaretier 130 minuten lang geschiedenisles. En hoe!

Aan de hand van de memoires van zijn oudoom Jan van Vleuten (vier dikke cahiers, die oom Jan na de dood van zijn vrouw Aukje volschreef en in 1982 op de dag voor kerst afgaf bij de buren van de Van Vleutens), wat foto’s en een kist vol herinneringen vertelt achterneef Diederik zijn familiegeschiedenis, die waar het oom Jan betreft samenviel met de vaderlandse geschiedenis van de twintigste eeuw. Jan van Vleuten werd in 1906 geboren op Java, maakte in Nederland de Eerste Wereldoorlog mee, studeerde in Kaapstad, keerde aan de vooravond van de mondiale crisis in 1930 terug naar Nederlands Indië en ontmoette daar de mooie lerares Aukje. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog dwarsboomde hun huwelijsreis naar Nederland: noodgedwongen bleven zij op Java.

Na de pauze is het derde cahier, dat de titel ‘Oorlog in het paradijs’ kreeg, aan de beurt. Oom Jan diende bij het KNIL, de voormalige kolonie kwam binnen acht dagen in handen van de Japanners, zowel oom Jan als tante Aukje belandden in een Jappenkamp, vonden elkaar aan het einde van de oorlog terug en repatrieerden noodgedwongen naar Nederland, waar niemand hun verhaal leek te willen horen. In de context van de politionele acties keerde oom Jan nog één keer terug naar zijn geboortegrond, maar ook die traumatische ervaringen kon hij na thuiskomst met niemand delen: het koloniale verleden van ons land veranderde heel snel nadat koningin Juliana de souvereiniteit over Indonesië had overgedragen in een taboe-onderwerp. In Nederland moest oom Jan, die zijn vierde cahier ‘Schemering’ zou dopen, helemaal opnieuw beginnen.

Een groter contrast met de grote zaal, waar Tineke Schouten haar show Lol Inclusive speelde, was gisteravond nauwelijks denkbaar. Bij Van Vleuten werd niet heel veel gelachen: in de kleine zaal bleef het vooral heel stil. Geen boek, geen film en geen documentaire over Nederlands Indië maakte eerder zoveel indruk op Tjan als juist dit theaterprogramma. Niet alleen omdat Van Vleuten zich een begenadigd, erudiet en eloquent verteller toonde, maar vooral omdat persoonlijke betrokkenheid en gepaste afstand volstrekt in balans waren –  zoals eigenlijk alles in deze bloedmooie, authentieke en unieke voorstelling volledig in evenwicht was. Het is bij wijze van afsluiter misschien een beetje een dooddoener, maar desondanks: Gaat Dat Zien! Daar werd wat groots verricht is nog tot mei 2011 in de theaters te zien. Begin 2012 volgt een reprisetournee, waarvoor de speeldata in mei bekend zullen worden gemaakt.
Rapportcijfer: 10

Over Tjan

Neerlandicus, columnist, redacteur, copy- en ghostwriter. Blogt op onregelmatige basis over alles en niets, ongeremd en soms ook ongerijmd.
Dit bericht werd geplaatst in Theater en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Diederik groots

  1. Johan Koning zegt:

    Zo, dat is volgens mij de eerste 10 die je geeft, of niet? En als ik het lees: meer dan terecht. Ik hoop op de reprisetour!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s