Laagdrempelig het jaar uit

Jan Jaap van der Wal | Lekker hard lachen met oliebollen (oudejaarsconference 2009) | Kleine Komedie, Amsterdam | dinsdag 8 december 2009
In 2007 sloot Jan Jaap van der Wal het jaar af met Onderbewust, een wat moeilijkdoenerige voorstelling die van Tjan de kwalificatie ‘elitecabaret’ meekreeg. Dat klinkt positiever dan Tjan het toen bedoelde, want de grapdichtheid lag hem net iets te laag en ook in de opbouw (en vooral de afronding) van de conference schortte wel het een en ander. Met het programma Zonder band sloeg Van der Wal in oktober van 2008 allerminst terug – opnieuw was het het gebrek aan structuur dat de standuppper in Tjan’s ogen de das om deed.

Afgaande op de titel van zijn tweede oudejaarsconference wil Van der Wal daarin bij voorbaat al afrekenen met de kritiek dat zijn werk te ingewikkeld zou zijn: Lekker hard lachen met oliebollen heet het programma dat tv-kijkend Nederland over drie weken over de drempel van 2010 moet begeleiden. Tegen een eenvoudig decor – met stukken uit de failliete boedel van The Entertainment Group – laat Van der Wal zonder al te moeilijk te doen het afgelopen jaar de revue passeren, met slechts een handjevol terugkerende thema’s, zoals ‘niemand voelt zich schuldig’, ‘iedereen doet elkaar na’ en ‘dat zou ik ook doen’. Ter verhoging van de feestvreugde trakteert de conferencier de eerste rij en passant op cava en oliebollen. Wanneer hij zegt te weten wat er leeft in Nederland en niet verder komt dan het opsommen van wat obscure flora en fauna, slaat hij de plank pijnlijk mis – zeker wanneer hij de aardappelkelderluis vervolgens als metafoor gebruikt voor de moslims in ons land. Ook wat Van der Wal over Geert Wilders te melden heeft (‘hij meent het niet’ en ‘over tien jaar is iedereen die man vergeten’), is nogal gemakkelijk en getuigt van weinig inspiratie en gedrevenheid.

Weinig moralisme dus dit jaar, maar een laagdrempelige conference met veel humor, dat moet ongeveer zijn geweest wat Jan Jaap van der Wal voor ogen had toen hij er – al dan niet met het gevoel een knieval te maken – aan begon. Maar om nu te zeggen dat Tjan zoals de titel ondubbelzinnig belooft ook hard gelachen heeft, nou nee – daarvoor was zowel de kwaliteit als de kwantiteit van de grappen niet toereikend. Het oudejaarsprogramma is op z’n best onderhoudend en leeft slechts op als de conferencier zich oprecht verontwaardigd toont. In dat verband kunnen Louis van Gaal, Agnes Kant en Astrid Kersenboom alvast rekening houden met een minder leuke jaarwisseling. Ook tegen Boer zoekt vrouw trekt Van der Wal buitengemeen fel van leer. De spaarzame echt ijzersterke grappen (onder meer over Jan Smit) zal Tjan hier niet verklappen, en de vraag of u op oudjaarsavond moet gaan kijken zou hij willen beantwoorden met ‘waarom niet?’ – want met een oliebolletje erbij valt er aan het einde van dit crisisjaar op de valreep heus nog wel iets te lachen.
Rapportcijfer: 7

Over Tjan

Neerlandicus, columnist, redacteur, copy- en ghostwriter. Blogt op onregelmatige basis over alles en niets, ongeremd en soms ook ongerijmd.
Dit bericht werd geplaatst in Theater en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Laagdrempelig het jaar uit

  1. Ik ben benieuwd want inderdaad twee jaar geleden vond ik het helemaal niets.

  2. sergei zegt:

    Als je geen rode draad, of structuur zo je wilt, in Van der Wals werk kunt ontdekken, moet je niet meteen roepen dat die er niet is. Wat mij betreft is het vrij duidelijk wat de kern van zijn 75 minuten lange betoog is: 99% van de hypes op nieuwsgebied zijn gebakken lucht, en we doen daar zelf keihard aan mee. Dat de grapdichtheid niet hoog is, daar stoor ik me niet aan. Dat is bovendien inherent aan het ‘iets willen zeggen’. Ik luister graag naar de mening van Van der Wal – de grappen zijn meegenomen. Met die instelling is het goed toeven bij zijn shows. Hij komt altijd met onverwachte, scherpe invalshoeken en daar valt ook prrrima van te genieten – zie zijn ‘grap’ over de piraten. Een tweede rode draad heeft hij letterlijk opgenoemd: de Grote Bek regeert. Ook dat komt steeds terug. De twee rode draden relativeert hij (met name in Zonder Band) met positiviteit als ‘we zijn er nog. het is niet zo dat Marokkanen met een touw de wieken van onze molens staan tegen te houden’.
    Sorry voor de gemiddelde oudejaars-tvkijker, maar dit is intelligent cabaret. Elitecabaret is een aardige term, maar die elite wordt wel gecreeerd door het gebrek aan ontwikkelingsdrang van het grote publiek. Als zij te lui zijn om zich te verdiepen in iets cultureels, moeten ze niet meteen gaan liggen mekkeren over weinig grapjes. Net zoals ik niet tijdens een biljartwedstrijd zal gaan lopen schreeuwen dat het allemaal zo langzaam gaat. Ik heb nl. geen verstand van biljarten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s